# Glosariusz

Admin Templates: Szablony administratora
  Szaty graficzne panelu administracyjnego określające strukturę i układ zawartości.
Alt Tag: Atrybut 'alt'
  Atrybut znacznika HTML umieszczającego na stronie obraz (IMG). Tekst ten jest wyświetlany, gdy internauta ustawi nad obrazem wskaźnik myszki, a także w miejsce obrazu w przypadku, gdy nie zostanie on wczytany przez przeglądarkę.
Archive: Arhiwum
  Zbiór artykułów oznaczonych przez administratorów witryny flagą 'Archiwizuj'. Archiwum artykułów może być udostępniane w witrynie w postaci 'blogu - archiwum sekcji artykułów' albo 'blogu - archiwum kategorii artykułów'. Artykuły przeniesione do archiwum w ostatnim czasie mogą być udostępniane odwiedzającym witrynę za pośrednictwem modułu 'Archiwum'.
Backend: Zaplecze
  W węższym znaczeniu to panel administracyjny. W szerszym, to wszystkie elementy niezbędne do zainstalowania i zarządzania Joomli, a także ich ustawienia.
Blog: Blog = Dziennik = Gazeta = Magazyn
  Forma dziennika internetowego. W Joomla! termin blog oznacza specyficzną organizację głównego obszaru prezentacji na stronie frontowej: zestaw sygnałów wiadomości - zapowiedzi, skróty lub wstępy artykułów oraz odnośniki do ich pełnych tekstów. Mogą one być uporządkowane w dowolny, określany przez webmastera sposób - w jednej lub kilku szpaltach, z jednym artykułem głównym, umieszczonym na całej szerokości kolumny, albo bez artykułu głównego.
Category: Kategoria
  Nazwa kolekcji artykułów. Kategorie pomagają grupować pozycje zawartości powiązane ze sobą w jakiś sposób (tematyką, rodzajem literackim). Na przykład: kategoria "Ryby" może zawierać w sobie pozycje: "karp", "ciernik", "szczupak". Kategorie artykułów należą do sekcji. Kategoria artykułów nie może istnieć bez sekcji, a w sekcji musi być przynajmniej jedna kategoria! Także kategorie w komponentach.
Check Out (an item): Zablokowane [Niedostępne]
  Kiedy użytkownik edytuje jakiś element zawartości witryny, element ten jest blokowany, aby inny użytkownik nie mógł dokonywać w nim w tym samym czasie zmian. Po zakończeniu edycji następuje odblokowanie chronionego elementu.
CMT: CMT
  Akronim stosowany na oznaczenie komponentów [Components], modułów [Modules] i szablonów [Templates].
CMTM: CMTM
  CMTM Akronim stosowany na oznaczenie komponentów [Components], modułów [Modules], szablonów [Templates] i dodatków [Mambots].
Components: Komponenty = Składniki
  Składniki Joomla! Mniej lub bardziej rozbudowane programy, za pomocą których gromadzimy, redagujemy, porządkujemy i udostępniamy informacje. Umożliwiają dostosowanie zawartości do potrzeb i oczekiwań adresatów i koncepcji wydawcy. Kilka komponentów wchodzi w skład podstawowej dystrybucji Joomli, np. Banery [Banners], Kontakty [Contact], Strona startowa [Frontpage], Biblioteka mediów [Media Manager], Spinacz RSS [Newsfeeds], Migawki [Newsflash], Sondy [Polls] i Linki (Katalog WWW, ang. Weblinks]. Ten umyślnie niewielki zestaw można dowolnie rozszerzać, korzystając z komponentów tworzonych przez społeczność programistów Joomla!, udostępnniaych bezpłanie do pobrania m.in. w centralnym repozytorium http://developer.joomla.org Komponent zawiera wszystkie zestawy funkcji potrzebne do zarządzanie zawartością, o którą rozszerza treści witryny (konfigurację, podział na kategorie, dodawanie, edycję i usuwanie pozycji, itd.)
Content item: Element zawartości = Pozycja zawartości
  Wyodrębniony fragment zawartości w hierarchii Joomli. Pozycją może być: artykuł, wiadomość lub odnośnik (link). W węższym znaczeniu w Joomli nazywa się tym określeniem artykuły przypisane do kategorii i sekcji.
Content: Zawartość = Materiał = Treść = Artykuł
  Wszystkie publikowane elementy treści. To ogólne określenie dla każdego rodzaju informacji publikowanych za pomocą Joomli. Oznacza zarówno sekcje, kategorie, jak i konkretne artykuły, obrazy, odnośniki. Inaczej można by powiedzieć, że zawartością jest wszystko, co jest wywoływane z różnych menu w witrynie.
  Pojęcia Zawartość [Content] używa się w Joomla! również w węższym znaczeniu - na oznaczenie tej części witryny, której treści są generowane przez podstawowy komponent - com_content. Treści te organizowane są w sekcje, a w nich w kategorie, którym podporządkowujesz konkretne pozycje zawartości (artykuły, wiadomości).
Content Management System (CMS): System zarządzania treścią
  Oprogramowanie umożliwiające tworzenie i zarządzanie treścią witryn internetowych.
Core: = Trzon = Jądro = Silnik = Dystrybucja
  Oficjalny pakiet dystrybucyjny zawierajacy wszystkie pliki niezbędne do zainstalaowania Joomla! Pakiet jest dostępny w witrynie http://developer.joomla.org oraz innych. Standardowa instalacja Joomla! może być wzbogacana CMTM tworzonymi przez innych projektantów.
Database: Baza danych
  Baza danych jest zorganizowanym zbiorem informacji, składającym się z rekordów, które możesz szybko przeszukiwać, porządkować i analizować. Przeczytaj także: Rekord
Elements: Składniki = Elementy
  Pozycje zawartości. Także dodatkowe składniki rozszerzające standardową instalację Joomla: komponenty, moduły, szablony, dodatki, pliki komunikatów językowych.
Frontend: Strona główna = Strona frontowa = Strona przednia = Fronton
  Ta część witryny, którą widzą odwiedzający. Zawiera całą zawartość, dodawaną w Administratorze. Najprościej Frontend to wszystko, co widzi odwiedzający serwis, a więc i strona startowa [FrontPage] i pozostałe podstrony wywoływane z menu, wykazów lub pojedynczych odnośników.
Frontpage: Strona startowa = Strona otwierająca
  Strona, na którą trafia odwiedzający witrynę po wywołaniu w przeglądarce jej adresu. Nie myl tego terminu ze stroną główną [Frontend]. Strona startowa to jedna pierwsza strona w Twojej witrynie.
  Strona startowa jest generowana przez komponent FrontPage, który wyświetla - zgodnie z ustawieniami - artykuły oznaczone flagą 'Pokaż na startowej' w zakładce 'Publikacja' podczas redagowania artykułu. Ustawienia strony startowej określane są w pozycji menu pwiązanej z komponentem FrontPage, zwykle 'Start' [Home], często w języku polskim zwaną 'stroną główną'.
Global Checkin: Globalne odblokowanie = Ogólne odblokowanie
  Zablokowane podczas edycji elementy są zwykle odblokowywane po zakończeniu edycji i zapisniu ich. Błędy w transmisji danych, przypadkowe zerwanie połączenia z serwerm mogą spowodować, że nie nastąpi odblokowanie w zwykły sposób. Administrator witryny może wówczas dokonać odblokowania wszystkich zablokowanych pozycji. Operacja ta winna być wykonywana rozważnie, aby przypadkiem nie przerwać pracy redakcyjnej, realizowanej w czasie tej operacji.
Intro Text: Tekst wprowadzający = Wprowadzenie = Skrót
  Skrót, zapowiedź treści, wprowadzenie, wstęp do artykułu. Skróty te są publikowane w witrynie w blogach (na stronie startowej, w blogach sekcji artykułów, blogach kategorii artykułów, blogach archiwum). Do całego tekstu artykułu prowadzi odnośnik 'Czytaj całość' lub tytuł artykułu aktywny jako połączenie. W parametrach pozycji menu można zdecydować o pominięciu wstępu na stronach zawierających pełny tekst artykułu.
Item: Element = Pozycja
  Wyodrębniony fragment zawartości w hierarchii Joomli. Pozycją może być: artykuł, wiadomość lub odnośnik (link). W węższym znaczeniu w Joomli nazywa się tym określeniem artykuły przypisane do kategorii i sekcji.
Joomla!: Joomla!
  Jeden z najbardziej przyjaznych, zaawansowanych systemów zarządzania treścią witryny internetowej (CMS, Content Management Systems) upowszechniany na licencji GNU GPL (zob. Powszechnej Licencji Publicznej).
Joomla Administrator: Panel administracyjny = Centrum redakcyjne = Panel kontrolny
  Graficzny interfejs użytkownika (GUI) służący do zarządzania wityryną.
  W panelu administracyjnym znajdziesz wszystkie konieczne narzędzia do dodawania zawartości, takiej jak teksty i obrazy, a także do zarządzania konfiguracją oraz wszystkimi składnikami Joomla. Do panelu administracyjnego odnoszą się także inne podobne terminy: sekcja administracyjna, zaplecze, panel kontrolny.
Joomla User (lub/i User Group): Użytkownik Joomli lub Grupa użytkowników
  To wszyscy, którzy w jakikolwiek sposób korzystają z witryny i/lub tworzą witrynę. Wszyscy użytkownicy, każdy na swój sposób, zgodnie z posiadanymi prawami, współtworzy witrynę. W świeżej instalacji Joomla! posiada zainstalowanego jednego użytkownika. Jest nim główny administrator - super administrator.
Main Text: Tekst główny = Pełny tekst
  Część artykułu zawierająca główny tekst, wyświetlany po kliknięciu na odnośnik 'Czytaj całość' lub aktywnego jako połączenie tytułu. Może to być pełny tekst bądź kontynuacja tekstu poprzedzonego wprowadzeniem wpisanym w polu 'Tekst wstępu' [Intro Text] (zależnie od przyjętej albo w całej witrynie albo w niektórych działach konwencji).
Mamber: Uczestnik = Mamber
  Ogólny termin oznaczający uczestników społeczności korzystających z Joomla! Użytkownik, administrator, programista, itp.
Mambot: Dodatek = Bot = Mambot
  Składnik rozszerzający o nowe funkcje niektóre elementy Joomla.
  Kilka dodatków wchodzi w skład podstawowej dystrybucji: MOS Image, Legacy Mambot Includer, Code support, SEF, MOS Rating, MOS Pagination, No WYSIWYG editor, TinyMCE WYSIWYG Editor, MOS Image Editor Button, MOS Pagebreak Editor Button, Search Content (umożliwia przeszukiwanie wszystkich artykułów), Search Weblinks (umożliwia przeszukiwanie katalogu WWW), Search Contacts (służy do przeszukiwanie informacji komponentu Kontakty). Ten zestaw można rozszerzać, korzystając z dodatków tworzonych przez społeczność programistów Joomla!, dostępnych bezpłatnie w centralnym repozytorium http://developer.joomla.org i innych serwisach.
Media Files: Pliki mediów
  Pliki tekstowe, graficzne, dźwiękowe, video (.gif, .jpg, .png albo .bmp, mp3), gromadzone za pomocą menedżera w Bibliotece mediów, przeznaczone do wykorzystania w artykułach.
Modules: Moduły
  Moduł to dynamiczny składnik rozszerzający funkcjonalność witryny. Moduły korzystają z zawartości witryny generowanej przez Joomla, przez komponenty (wyświetlają wybraną z nich zawartość), a także przez inne witryny [np. Pogoda - Weather czy Czytnik RSS - NewsFeed]. Moduły umieszcza się zwykle w bocznych kolumnach szablonu witryny. Mogą być osadzane w którejkolwiek z trzech części witryny (najczęściej w lewej i prawej kolumnie). Instaluje się je niezwykle łatwo przy użyciu Administratora.
  Kilkanaście modułów wchodzi w skład podstawowej dystrybucji Mambo: Menu główne [MainMenu], Popularne [MostRead], Pokrewne tematy [RelatedItems], Migawki [NewsFlash], Nowości [LatestNews], Kolporter RSS [RSSFeed], Sekcje [Sections], Archiwum [Archive], Gościmy [WhosOnLine], Statystyki [Stats], Szukaj [Search].
  Ten umyślnie niewielki zestaw można dowolnie rozszerzać, korzystając z komponentów tworzonych przez społeczność programistów Joomla. dostępnych bezpłatnie w centralnym repozytorium http://developer.joomla.org i innych serwisach.
Newsfeeds: Wieści RSS = Kanały RSS
  Sygnały wiadomości umieszczonych w innych serwisach internetowych. Sposób dzielenia się aktualnymi informacjami między różnymi witrynami internetowymi. Stąd angielska nazwa: News Feeds - żywić się, karmić się nowinami, aktualnościami. RSS to format udostępniania wiadomości, aktualnie dostępnych jest kilka jego typów (wersje RSS, Atom). Twórcą kodu jest DOMIT parser.
  Skrót RSS jest różnie objaśniany: Really Simple Syndication (niezbyt fortunnie tłumaczone jako Bardzo Prosta Syndykacja) czy też Rich Site Summary, Rich Site Syndication lub Rich Syndication Standard, a także RDF Site Summary (streszczenie strony w formacie RDF). Joomla umożliwia zarówno pobieranie i publikację wieści RSS, jak i ich udostępnianie. Pobieranie i udostępnianie wieści RSS umożliwiają komponent Spinacz RSS - [NewsFeeds]. Natomiast udostępnianie komponent Syndykator [Syndicate] oraz moduł Kolporter RSS [Syndicate].
Open Source (OS): Otwarty Kod Źródłowy = Oprogramowanie wolnodostępne
  Ogólny termin używany na określenie kilku części ruchu wolnego oprogramowania. Inicjatywa zrodzona w 1998 r. w związku z planami udostępnienia kodów źródłowych przeglądarki Netscape. Określa zasady rozprowadzania (dystrybucji) oprogramowania wraz z kodem źródłowym. Twórca oprogramowania nie może pobierać opłat z tytułu redystrybucji aplikacji. Aplikacja musi być dostarczona wraz z kodem źródłowym i zezwoleniem na redystrybucje zarówno skompilowanej, jak i źródłowej wersji programu. Dystrybucja programu bez kodu źródłowego możliwa jest tylko w uzasadnionych przypadkach i jedynie wówczas, gdy wersja źródłowa jest dostępna za darmo lub za niewielką opłatą. Cały kod Joomla! jest otwarty, może być przeglądany i zmieniany przez użytkowników.
patTemplate: patTemplate
  Elastyczny system, umożliwiający tworzenie szablonów dla witryn opartych na PHP. Wykorzystywany w Joomla!
Parameters: Parametry = Właściwości
  Właściwości obiektu - pozycji zawartości, menu, modułu, komponentu, dodatku - określające jego zachowanie.
Preview: Podgląd
  Możliwość sprawdzenia przez administratora (redaktora, autora) wyglądu tworzonego lub edytowanego elementu zawartości, zanim zostanie opublikowany. Podgląd umożliwia specjalna ikona.
Projects: Projekty
  Projektem mogą być komponenty, moduły, szablony, dodatki i inne skrypty, a także strony WWW, inicjowane i prowadzone przez ich autorów.
Publish(ed): Publikacja = Opublikowany
  Stan różnych elementów struktury serwisu opartego na Joomli. Na przykład dowolny element zawartości będzie widoczny na stronie frontowej, o ile zostanie opublikowany. Publikacja artykułów może być oznaczona czasem rozpoczęcia i zakończenia publikacji.
Record: Rekord
  Termin określa zapisany w jednym wierszu tabeli bazy danych zespół informacji. Z rekordów pobierana jest treść informacji prezentowanych w witrynie. Dzięki gromadzeniu informacji w bazie danych treści witryny mogą być ustalane w sposób dynamiczny.
Section: Sekcja
  Kolekcja kategorii artykułów, dział tematyczny. Sekcja grupuje materiały dotyczące jednego tematu. Typową sekcją są na przykład Aktualności (w wer. ang. News). Sekcja jest kolekcją (zestawem) powiązanych ze sobą kategorii. Np. sekcja Aktualności może składać się z kategorii: Najnowsze aktualności, Wczorajsze aktualności, Wszystkie aktualności. Obok sekcji działy witryny są tworzone za pomocą komponentów włączonych do podstawowej dystrybucji Joomli oraz dodatkowych.
Site:: Witryna = Strona WWW = Serwis
  Strona WWW, witryna internetowa, na której znajduje się interaktywna zawartość, udostępniana gościom i użytkownikom. W angielskiej wersji Joomli, w panelu administratora termin 'Witryna' ['Site'] oznacza "stronę frontową" - 'Fronted'.
Templates: Szablony = Szaty graficzne = Templatki
  Wzorce rozmieszczenia zawartości na stronach witryny. Kontrolują wygląd i estetykę witryny. Można je łatwo instalować i modyfikować. Podobnie jak w przypadku komponentów i modułów są opracowywane i upowszechniane przez społeczność Joomla, a ich zbiór stale się powiększa. Można je zmieniać, a każda umieszczona w witrynie pozycja zawartości będzie widoczna.
  Szablony w Joomla, w przeciwieństwie do większości pozostałych CMS-ów, można tworzyć wg własnej fantazji i potrzeb, nie ma narzuconych żadnych struktur. Plik templatki jest zwykłym plikiem HTML w który wklejamy tylko pozycje (left, right, top, user1 itd.) gdzie mają się wyświetlać wybrane przez nas komponenty moduły.
Title: Tytuł
  Wyświetlana przez Joomla! nazwa pozycji (sekcji, kategorii, artykułu, komponentu, modułu).
Title Alias: Skrócony tytuł = Alias tytułu = Krótka nazwa
  Alternatywny tytuł dla pozycji zawartości (sekcji, kategorii, artykułów). Z wprowadzonej do tego pola treści korzysta silnik SEF (generujący przyjazne - czyste adresy URL). Są także wykorzystywane w znacznikach META, gdy włączona jest opcja 'dynamiczne tytuły'. Być może w przyszłości zostaną jeszcze inaczej wykorzystane.
Users: Użytkownicy
  To wszyscy, którzy w jakikolwiek sposób korzystają z witryny i/lub tworzą witrynę. Wszyscy użytkownicy, każdy na swój sposób, zgodnie z posiadanymi prawami, współtworzy witrynę.
  W świeżej instalacji Joomla! posiada zainstalowanego jednego użytkownika. Jest nim główny administrator - super administrator.
Workspace: Obszar roboczy
  Część okna Administratora Joomla!, w której ustalana jest konfiguracja i zawartość publikowanych materiałów. Przestrzeń robocza zmienia się dynamicznie, zależnie od narzędzi i opcji wybieranych w menu. W przestrzeni roboczej publikowane są tabele z wykazami pozycji, ułatwiające nawigację oraz umożliwiające wykonywanie niektórych czynności (np. publikowanie, usuwanie, przenoszenie do archiwum). W przestrzeni roboczej redagowane są również treści witryny. Także 'Przestrzeń robocza'.
Wrapper: Wraper
  Wbudowany w Joomla! komponent umożliwiajacy prezentację w serwisie dowolnej strony WWW. Umożliwia również włączenie do witryny np. stron dHTML, nieobsługiwanych w zwykłym trybie przez Mambo, a także integrację z Mambo! innych, niezalenynych skryptów (galerie, katalogi,...).